Không thể dùng vũ lực để duy trì hòa bình, chỉ có thể đạt đến hòa bình bằng vào sự hiểu biết. (Peace cannot be kept by force; it can only be achieved by understanding.)Albert Einstein
Chớ khinh thường việc ác nhỏ mà làm; đốm lửa nhỏ có thể thiêu cháy cả núi rừng làng mạc. Chớ chê bỏ việc thiện nhỏ mà không làm, như giọt nước nhỏ lâu ngày cũng làm đầy chum vại lớn.Lời Phật dạy
Khó thay được làm người, khó thay được sống còn. Khó thay nghe diệu pháp, khó thay Phật ra đời!Kinh Pháp Cú (Kệ số 182)
Kẻ thất bại chỉ sống trong quá khứ. Người chiến thắng là người học hỏi được từ quá khứ, vui thích với công việc trong hiện tại hướng đến tương lai. (Losers live in the past. Winners learn from the past and enjoy working in the present toward the future. )Denis Waitley
Cuộc đời là một tiến trình học hỏi từ lúc ta sinh ra cho đến chết đi. (The whole of life, from the moment you are born to the moment you die, is a process of learning. )Jiddu Krishnamurti
Tôi phản đối bạo lực vì ngay cả khi nó có vẻ như điều tốt đẹp thì đó cũng chỉ là tạm thời, nhưng tội ác nó tạo ra thì tồn tại mãi mãi. (I object to violence because when it appears to do good, the good is only temporary; the evil it does is permanent.)Mahatma Gandhi
Cuộc sống là một sự liên kết nhiệm mầu mà chúng ta không bao giờ có thể tìm được hạnh phúc thật sự khi chưa nhận ra mối liên kết ấy.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Khi gặp phải thảm họa trong đời sống, ta có thể phản ứng theo hai cách. Hoặc là thất vọng và rơi vào thói xấu tự hủy hoại mình, hoặc vận dụng thách thức đó để tìm ra sức mạnh nội tại của mình. Nhờ vào những lời Phật dạy, tôi đã có thể chọn theo cách thứ hai. (When we meet real tragedy in life, we can react in two ways - either by losing hope and falling into self-destructive habits, or by using the challenge to find our inner strength. Thanks to the teachings of Buddha, I have been able to take this second way.)Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Chúng ta không làm gì được với quá khứ, và cũng không có khả năng nắm chắc tương lai, nhưng chúng ta có trọn quyền hành động trong hiện tại.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Càng giúp người khác thì mình càng có nhiều hơn; càng cho người khác thì mình càng được nhiều hơn.Lão tử (Đạo đức kinh)

Trang chủ »» Danh mục »» TỦ SÁCH RỘNG MỞ TÂM HỒN »» Tu học Phật pháp »» Chuyện con cá »»

Tu học Phật pháp
»» Chuyện con cá

(Lượt xem: 864)
Xem trong Thư phòng    Xem định dạng khác    Xem Mục lục 

       

Bài viết, tiểu luận, truyện ngắn - Chuyện con cá

Font chữ:

Bài đọc vào ngày đại lễ Phận Đản 2016 tại chùa Khuông Việt (Paris, Pháp)

Thưa Quý Vị,

Mở đầu đại lễ Phật Đản hôm nay tại chùa Khuông Việt, tôi xin kể một câu chuyện trong Kinh Tiểu Bộ: chuyện con cá. Kinh trong đạo Phật không phải lúc nào cũng bác học, cao siêu. Lắm khi Phật nói những chuyện bình dân, ai cũng hiểu. Tôi chọn một chuyện bình dân như vậy để tưởng nhớ lại những ngôi chùa làng ngày xưa, linh hồn của đạo Phật Việt Nam, nơi mà dân nghèo cùng vui, cùng khổ, cùng được mùa, cùng mất mùa, cùng no, cùng đói, cùng đạo hạnh với sư. Chùa Khuông Việt của chúng ta là một ngôi chùa nghèo như vậy. Bởi vậy, câu chuyện Phật Đản của Khuông Việt năm nay là một chuyện bình dân, chuyện của dân nghèo, chuyện của cá trong ao đang chết và không thể nhìn cá chết như vậy mà thờ ơ, mà quên. Tôi xin kể theo kinh, rất ngắn:

Thuở trước, trong nước Kosala, ở thành Xá Vệ, có một hồ tên là Kỳ Viên, chằng chịt những cây leo. Năm ấy, trời không mưa, mùa màng của dân khô cháy, hồ cạn nước. Cá, rùa chui vào bùn, nhưng bùn cũng khô, cá phơi thân cho quạ diều đến mổ. Một con cá thấy đồng loại lâm nạn như vậy, tự nghĩ: "Ngoài ta ra, không một ai khác có thể cứu được bà con khỏi cảnh khổ này. Ta hãy làm một hạnh, hạnh nói lên Sự Thật, khiến trời mưa, để bà con thoát khổ".

Con cá rẽ bùn chui lên. Toàn thân nó đen như một lõi gỗ mun, nhưng khi nó mở mắt khỏi bùn thì hai mắt sáng lên như hai viên ngọc. Với hai viên ngọc sáng ấy, nó nhìn lên trời, nói với Pajjuna, vua của chư thiên: "Này, bạn Pajjuna, ta đau cái đau khổ của bà con ta. Khi ta, một bậc giữ giới, đau khổ, làm sao bạn lại không làm mưa? Dù ta sinh ra trong loài phải ăn thịt bà con, từ thuở ban đầu, ta đã không hề ăn một con cá nhỏ bằng hạt gạo, không bao giờ đoạt mạng sống của một sinh vật nào khác. Đó là Sự Thật. Với Sự Thật này, Pajjuna, bạn hãy làm mưa để giải thoát cho bà con ta khỏi khổ!"

Con cá ra lệnh như ra lệnh cho nô tỳ. Ra lệnh xong, nó đọc cho Pajjuna nghe bài kệ:

Nổi sấm, Pajjuna
Chận quạ gây tai hại!
Hãy đuổi quạ kia đi
Giúp ta qua khổ ải!

Thần mây và thần mưa lấy một đám mây mặc vào như mặc đồ lót, lấy một đám mây khác che thân, và hát lên bài ca giông tố. Ở phương đông, khởi lên một đám mây lớn bằng sân đập lúa. Đám mây ấy lớn dần lên cho đến bằng một trăm, một ngàn sân đập lúa, và nó làm sấm làm chớp đổ nước xuống xứ Kosala. Cơn mưa không gián đoạn, phút chốc tràn đầy hồ Kỳ Viên.

Chuyện bình dân mộc mạc như sắn khoai. Nhưng có chuyện bình dân nào không chứa đầy ý nghĩa? Cái gì làm trời mưa? Sự Thật. Không phải Sự Thật từ Siêu Nhiên nào ban xuống, mà là Sự Thật đơn giản từ một hạnh nguyện nói lên: tôi không nói dối. Tưởng như con cá đọc kinh Bát Nhã: "chân thật bất hư". Chắc thật không dối. Hóa ra nói dối là hạn hán. Chúng ta nói dối với nhau tức là chúng ta mang hạn hán đến cho nhau. Một xã hội cũng vậy: trên dưới dối nhau thì hạn hán tin tưởng. Nói Thật thì mưa lành.

Mà Sự Thật của con cá không phải chỉ là đơn giản mà thôi đâu. Đó còn là đại hùng, đại lực, đại từ bi. Bởi vì con cá này bơi ngược dòng của luật trời. Luật trời là cá lớn ăn cá bé. Nó lớn hơn, cao hơn, mạnh hơn luật trời. Nó là duy nhất. Hãy nghe nó nói: "Ngoài ta ra, không có ai khác cứu được bà con thoát khổ". Thiên thượng thiên hạ, duy ngã độc tôn.

Con cá ấy là tiền thân của đức Phật. Khi là cá, Phật bơi ngược luật cá. Khi là người, Phật đi ngược luật người. Luật người có sinh tử. Trong bao nhiêu kiếp, Phật cũng đã từng lang thang trong luân hồi như vậy. Cho đến một buổi sáng, trong vườn Lâm Tỳ Ni, dưới nhánh hoa sa la, Phật đản sanh, tuyên bố: "Ta là bậc cao nhất trên đời, nay là đời sống cuối cùng, không còn tái sinh nữa". Đó là Sự Thật nơi miệng Phật. Ngài phải sinh ra làm kiếp ngưòi cuối cùng để nói lên Sự Thật. Chân thật bất hư.

Nhưng vì cớ gì Phật nói lên Sự Thật? Vì cớ gì con cá phải lấy hạnh nguyện nói Sự Thật? Vì xót thương. Đức Phật thương xót kiếp người trầm luân trong sinh tử. Con cá thương xót đồng loại chết cạn trong bùn khô. Trong đạo Phật, Sự Thật là Sự Thật thốt lên tự lòng thương, và chỉ vì lòng thương mà thôi. Cứu cánh của Sự Thật là lòng thương, là từ bi. Đức Phật khám phá ra Sự Thật sau khi chứng kiến sinh lão bệnh tử ở bốn cửa thành. Sau khi thương xót kiếp người. Sự Thật ấy làm đất chuyển động. Sự thật ấy làm trời phải mưa.



Thưa Quý Vị, hôm nay là ngày Phật Đản, ngày chay tịnh nhất của lòng trong năm, tôi tự ngăn cản, không nói ra một lời gì ngoài lời kinh. Tôi chỉ chọn một chuyện đơn giản nhất trong kinh, chuyện con cá, để nói lên hai điều tinh yếu nhất trong đạo Phật: Sự Thật và Lòng Thương Xót.

Ngưỡng mong Sự Thật đứng dậy và mưa lành tuôn xuống trên nước Việt Nam thân yêu như đã tuôn trên nước Kosala.



    « Xem chương trước «      « Sách này có 1008 chương »       » Xem chương tiếp theo »
» Tải file Word về máy » - In chương sách này

Quý vị đang truy cập từ IP 3.235.107.209 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc ghi danh thành viên ,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện.

Ghi danh hoặc đăng nhập

Thành viên đang online:
Rộng Mở Tâm Hồn Thích Nguyên Mạnh Rộng Mở Tâm Hồn Hư Lâm Rộng Mở Tâm Hồn Dieu Thuan Hn Rộng Mở Tâm Hồn NGUYỄN TRỌNG TÀI Rộng Mở Tâm Hồn NGUYEN LE THUY Rộng Mở Tâm Hồn Nguyễn Ngọc Luật Rộng Mở Tâm Hồn Van Tran Thu Huyen Rộng Mở Tâm Hồn Vũ Như Hảo Rộng Mở Tâm Hồn Nhất Phi Rộng Mở Tâm Hồn Bac nong dan Rộng Mở Tâm Hồn Dịch thuật công chứng 24h Rộng Mở Tâm Hồn Nhật Thiện Rộng Mở Tâm Hồn Nguyên Hiền Rộng Mở Tâm Hồn Lan Đài Rộng Mở Tâm Hồn Huệ Lộc 1959 Rộng Mở Tâm Hồn Điêpktc Rộng Mở Tâm Hồn Thiền_neksy Rộng Mở Tâm Hồn Tấn Phát Rộng Mở Tâm Hồn Huệ Trí 1975 Rộng Mở Tâm Hồn Quoctuan1995 Rộng Mở Tâm Hồn Nguyễn Đình Kế Rộng Mở Tâm Hồn cuongpt58 Rộng Mở Tâm Hồn Trí Thạnh Rộng Mở Tâm Hồn Lam Viên Quang Mai Rộng Mở Tâm Hồn greatwill6115 Rộng Mở Tâm Hồn Tánh Không 1965 Rộng Mở Tâm Hồn Phạm Thiên Rộng Mở Tâm Hồn hoangquycong Rộng Mở Tâm Hồn Phan Huy Triều Rộng Mở Tâm Hồn Pháp Nhĩ Như Thị Rộng Mở Tâm Hồn Lê Duy Hùng Rộng Mở Tâm Hồn van chương Rộng Mở Tâm Hồn Senhong Rộng Mở Tâm Hồn Nguyên Chơn Rộng Mở Tâm Hồn Hộ Chánh Rộng Mở Tâm Hồn Hữu Du Rộng Mở Tâm Hồn Hữu Đức Rộng Mở Tâm Hồn Hùng Phạm Rộng Mở Tâm Hồn Anh Thư Rộng Mở Tâm Hồn Thông Khánh ... ...

Việt Nam (2.306 lượt xem) - Hoa Kỳ (252 lượt xem) - Trung Hoa (53 lượt xem) - Nhật Bản (29 lượt xem) - Central African Republic (16 lượt xem) - Anh quốc (5 lượt xem) - ... ...