pháp hộ:

(法護) I. Pháp Hộ (?-?). Phạm: Dharmarakwa. Cao tăng Trung quốc, sống vào đời Tây Tấn. Sư vốn là người nước Nguyệt chi, nhưng tổ tiên sống ở Đôn hoàng. Niên hiệu Thái thủy năm đầu (265) đời Vũ đế, sư đến Trung quốc, dịch nhiều bộ kinh và giảng kinh không biết mỏi mệt, người đời gọi sư là Trúc pháp hộ, cũng gọi là Đôn hoàng bồ tát. (xt. Trúc Pháp Hộ). II. Pháp Hộ (?-?). Pàli: Dhammapàla. Học giả Phật giáo Ấn độ đời xưa. Năm sinh và năm mất của ngài muộn hơn so với ngài Phật âm (Phạm: Buddhaghowa) là người sống vào thế kỉ V. Ngài trụ ở chùa Ba đa la để đà (Pàli:Padaratittha) ở miền duyên hải phía đông nam Ấn độ và 1 ngôi chùa được xây dựng vào thời vua A dục ở vùng Na già ba đặc na (Phạm: Nagapatthana). Ngài chú thích kinh Tự thuyết, kinh Như thị ngữ, kinh Thiên cung sự, kinh Ngã quỉ sự, Trưởng lão kệ, Trưởng lão ni kệ và Nhã dụng tạng, gồm 7 bộ, gọi chung là Viên mãn thích luận. Ngoài ra, ngài còn soạn bộ Viên mãn không luận, trong đó, ngài giải thích Thanh tịnh đạo luận của ngài Phật âm và Giải thoát đạo luận của ngài Ưu ba để sa (Pàli: Upatissa) để luận phá kiến giải của phái Vô úy sơn tự ở Tích lan, đồng thời, cung cấp tư liệu Phật giáo đương thời ở Nam Ấn độ và Tích lan. III. Pháp Hộ (936-1058). Phạm: Dharma-pàla. Cao tăng Ấn độ, người nước Ca thấp di la, họ Kiều thi ca, dòng dõi Bà la môn. Thủa nhỏ, sư học kinh điển 4 Phệ đà và các sách khác. Sau, sư xuất gia ở chùa Kiên cố khải cung (Phạm: Vikramazìla) tại nước Ma già đà, Trung Ấn độ. Sư từng theo các ngài Hi hữu thừa, Diệu ý tôn, Bố thí khải... học các môn Tì ni, Thanh minh, Tam thừa... Sau, sư cầu các danh sư học kinh luận Đại thừa. Niên hiệu Cảnh đức năm đầu (1004) đời vua Tống Chân tông, sư cùng Pháp huynh là Giác cát tường trí đến Biện kinh, Trung quốc, dâng hiến xá lợi Phật và kinh tiếng Phạm viết trên lá bối, được vua ban cho áo đỏ và vâng sắc dịch kinh. Năm Cảnh đức thứ 4, vua lại ban hiệu Truyền Phạm Đại Sư. Niên hiệu Thiên thánh năm đầu (1023) đời vua Nhân tông, sư vâng sắc dịch kinh Kim diệp thiên trúc do sứ thần Nam hải tiến cống. Năm Cảnh hựu thứ 2 (1035), sư và ngài Duy tịnh soạn chung Thiên trúc tự nguyên 7 quyển. Niên hiệu Chí hòa năm đầu (1054), sư được ban hiệu Phổ Minh Từ Giác Truyền Phạm Đại Sư. Năm Gia hựu thứ 3 (1058) sư tịch, thọ 96 tuổi, được ban thụy hiệu là Diễn Giáo Tam Tạng. Từng được liệt vào chức Ngân Thanh Quang Lộc Đại Phu Thí Quang Lộc Khanh. Sư dịch được 35 bộ 270 quyển kinh luận như: Luận Đại thừa tập bồ tát học, Kinh Đại thừa bồ tát tạng chính pháp, kinh Như lai bất tư nghị bí mật đại thừa, kinh Đại thừa đại phương quảng Phật quan v.v... [X. Phật Tổ thống kỉ Q.44, 45; Tống cao tăng truyện Q.3; Đại trung tường phù pháp bảo lục Q.15; Tống hội yếu cảo Q.200].