Khi hiện hữu trong cõi đời này, chúng ta đều cưu mang trong thân phận mình mối tương quan tương duyên trùng trùng điệp điệp với tất cả các pháp, vật chất và tinh thần, trực tiếp và gián tiếp trong khắp cõi pháp giới vô biên.

Đức Phật đã từng dạy trong Kinh Tạp A Hàm rằng, “Cái này có cho nên cái kia có. Cái này sinh, cho nên cái kia sinh.” Từ sinh cho đến già chết, đời người thọ nhận biết bao nhân duyên để hiện hữu, trưởng thành và tồn tại. Đạo Phật tóm tắc những ân nghĩa mà một người con Phật mang ơn trong đời này vào bốn ân đức: Cha mẹ, thầy bạn, đất nước và chúng sinh.

Cha mẹ có ơn sinh ra, nuôi dưỡng và dạy dỗ con cái. Thầy bạn có ơn giáo dục, khai tâm, mở trí và xây dựng cho ta nên người. Đất nước có ơn làm chỗ dung thân, bảo bọc và cho ta nhiều cơ hội để phát triển tài năng. Chúng sinh có ơn tạo dựng tất cả phương tiện sống cho ta, từ tinh thần đến vật chất. Ân đức ấy không thể trả hết. Cho nên, trong Hội Thứ Bảy của Cư Trần Lạc Đạo Phú, khai tổ Thiền Phái Trúc Lâm là tổ sư Trần Nhân Tông viết rằng:

“Cảm đức từ bi để nhiều kiếp nguyền cho thân cận

Đội ơn tế độ nát muôn thân thà chịu đắng cay”

Trong các ân đức mà người con Phật thọ nhận, đức từ bi giáo hóa của Đức Phật là cao cả thiêng liêng nhất trong đời. Nhờ lời giáo hóa của Đức Thế Tôn còn để lại trong các Kinh mà người Phật tử có thể nương theo đó học hỏi và hành trì để giác ngộ bản tâm và giải thoát phiền não khổ đau. Nhưng nếu không có Thầy Tổ dạy dỗ và khai mở tâm trí thì chúng ta cũng khó có thể bước vào nhà Như Lai. Cho nên ân

đức của Thầy Tổ cũng cao dày vời vợi.

Tôi sinh ra và lớn lên trong gia đình ba đời theo Phật. Thuở nhỏ đã sống dưới mái chùa quê nên có duyên lành được ngày đêm nghe kinh và lạy Phật. Lớn lên được cơ duyên học Phật từ các bậc Ân Sư đạo cao đức trọng mà nay đa phần quý Ngài đã chích lý Tây quy.

Nghiệm lại cuộc đời nay đã qua tuổi “nhĩ thuận” – nghe thuận tai – mà cảm nhận được ân đức lớn của bốn ơn nặng thấm sâu trong từng hơi thở nhịp tim. Nghĩ lại mình vẫn chưa làm gì được để báo đáp thâm ân cho trọn.

Cho nên, gom những bài viết từ trước tới giờ đã từng đăng đâu đó trên các trang mạng toàn cầu và báo chí Phật Giáo về đức Phật, Thầy Tổ, bằng hữu, tổ quốc và chúng sinh để bày tỏ lòng thành tri ân báo đức.

Dù việc làm này chỉ là một hạt cát nhỏ bé trong sông Hằng vẫn xin thành tâm cúi đầu thâm tạ ân đức một đời thọ nhận.

Ngưỡng mong pháp giới chúng sinh đồng thành Phật Đạo.