• bắt nguồn:

  nđg. Bắt đầu sinh ra. Văn học bắt nguồn từ cuộc sống.

• biểu hiện :

  hđg. Bày tỏ ra ngoài. Nghệ thuật biểu hiện của tác phẩm văn học.

• bình chú :

  hđg. Phê bình và chú thích. Bình chú một tác phẩm văn học cổ điển.

• cấu tứ :

  hdg. Tổ chức để hình thành nội dung một tác phẩm văn học hay nghệ thuật. Phương pháp cấu tứ của một tác giả.

• chủ đề :

  hd. Vấn đề chủ yếu trong nội dung một tác phẩm văn học nghệ thuật hay một hoạt động giáo dục tư tưởng đạo đức. Sinh hoạt chủ đề của Đoàn TN về con người mới.

• chủ nghĩa :

  hId. Hệ thống các ý niệm, quan niệm, chủ trương của một môn phái triết học, chính trị, kinh tế, văn học, nghệ thuật... Chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Chủ nghĩa hiện thực.
  II. Thành phần ghép sau các danh từ về chủ nghĩa để tạo tính từ. Chế độ xã hội chủ nghĩa. Tư tưởng hiện thực chủ nghĩa.

• chủ nghĩa cổ điển :

  nd. Trao lưu văn học nghệ thuật ở các nước phương tây, hướng về văn học nghệ thuật thời cổ đại được xem là chuẩn mực và mẫu mực lý tưởng.

• chủ nghĩa hiện sinh :

  nd. Khuynh hướng văn học nghệ thuật cho rằng con ngwòi là độc nhất và đơn độc trong một vũ trụ lãnh đạm thường thù địch, con người hoàn toàn tự do và chịu trách nhiệm về hành động của mình.

• chủ nghĩa hiện thực:

  nd. Khuynh hướng văn học nghệ thuật cho rằng nhiệm vụ của mình là phản ánh hiện thực một cách đầy đủ, chân thật nhất. Chủ nghĩa hiện thực xã hội chủ nghĩa.

• chủ nghĩa lãng mạn:

  nd. Khuynh hướng văn học nghệ thuật cuối thế kỷ XVIII nửa đầu thế kỷ XIX ở các nước phương Tây, chủ trương phản ánh những cảm xúc ước mơ và đời sống riêng của nghệ sĩ, hoặc thể hiện những nhân vật, những cảnh đời lý tưởng hư cấu theo chủ quan của nghệ sĩ.

• chủ nghĩa tự nhiên :

  nd. 1. Khuynh hướng văn học nghệ thuật cuối thế kỷ XIX ở châu Âu và châu Mỹ, cố gắng tái hiện thực tế một cách khách quan, với thái độ thản nhiên.
  2. Lối miêu tả y nguyên những sự kiện ngẫu nhiên, không điển hình, thường là hiện tượng tiêu cực, của thực tế xã hội, đôi khi là mặt sinh lý của con người miêu tả lộ liễu.

• chủ nghĩa tượng trưng :

  nd. Khuynh hướng văn học nghệ thuật cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX ở châu Âu, chủ trương biểu hiện bằng tượng trưng nghệ thuật bản chất của sự vật.

• chủ nghĩa vị lai :

  nd. Khuynh hướng tiền phong chủ nghĩa trong văn học - nghệ thuật châu Âu đầu thế kỷ XX chủ trương xây dựng cái gọi là “nghệ thuật của tương lai, phủ nhận văn hóa truyền thống, ca tụng cái đẹp của công nghiệp máy móc và đô thị lớn, pha trộn tư liệu thực tế với chuyện hoang đường.

• chuyển vần:

  nđg. Vận động xoay chuyển theo lối tuần hoàn ; trong văn học cũ thường dùng chỉ sự thay đổi của cuộc đời.

• chữ nôm:

  nd. Chữ viết tiếng Việt thời xưa của người Việt dựa vào chữ Hán mà đặt ra. Nền văn học chữ nôm.

• cổ :

  nt. Xưa, cũ: Thời cổ, Nền văn học cổ, Chơi đồ cổ.

• cổ điển :

  ht. 1. Có tính chất tiêu biểu của thời xưa.
  2. Theo những quy tắc sáng tác chặt chẽ của thời xưa. Nguyễn Du là một tác giả của văn học cổ điển Việt Nam.
  3. Theo những lề lối đã xưa cũ. Cách làm cổ điển.

• cổ học :

  hd. Môn nghiên cứu nền văn học xưa.

• cổ văn :

  hd. Văn chương, văn học xưa. Cổ văn học sử.

• cống hiến:

  hIđg. Đóng góp phần quí giá của mình vào sự nghiệp chung, phục vụ tập thể. Cống hiến trọn đời cho sự nghiệp cách mạng. Cống hiến đồng bào địa phương một đêm biểu diễn văn nghệ. IId. Sự cống hiến, phần cống hiến. Tác phẩm ấy là một cống hiến lớn cho văn học.

• cốt truyện:

  nd. Hệ thống sự kiện biểu hiện các mối quan hệ và sự phát triển tính cách nhân vật trong một tác phẩm văn học thuộc lọai kể chuyện. Cốt truyện của một quyển tiểu thuyết, của một vở kịch.

• cuốn :

  nIđg. 1.Thu gom vật có hình tấm bằng cách lăn nó trên bản thân nó. Cuốn chiếc chiếu lại. Cuốn rèm lên.
  2. Mang theo trên đà chuyển động mạnh và nhanh. Bị nước lũ cuốn đi. Mái nhà bị gió cuốn.
  IId.1. Vật mỏng, dài, cuốn tròn lại. Cuốn giấy.
  2. Sách vở đóng thành tập, từng đơn vị tác phẩm văn học, tác phẩm điện ảnh. Tác phẩm in ra một lần chỉ một ngàn cuốn. Cuốn phim truyện.

• dân tộc:

  hd. 1. Một sự tụ họp của nhiều người cùng một nguồn gốc, cùng một tiếng nói và cùng quyền lợi chung: Dân tộc Việt Nam.
  2. Cộng đồng người cùng chung lãnh thổ, ngôn ngữ, văn học, kinh tế hình thành trong lịch sử sau bộ lạc. Việt Nam là một nước có nhiều dân tộc ít người.

• diễn giảng :

  hdg. Giảng bằng cách trình bày có hệ thống từ đầu đến cuối. Nghe diễn giảng về văn học cổ điển.

• dòng :

  nd. 1. Đường nước chảy. Sông Tương nước chảy đôi dòng, Bên thì dòng đục bên thì dòng trong (c.d).
  2. Cái gì đi như đường nước, theo một chiều. Dòng điện.
  3. Gia đình, họ, tông: Đời xưa kén những con dòng, Đời nay ấm cật no lòng thì thôi (c.d). Con dòng: con nhà gia thế.
  4. Chi nhánh trong dòng họ, tôn giáo, trào lưu văn hóa, tư tưởng có sự kế thừa, phát triển liên tục. Dòng Chúa cứu thế. Anh em cùng họ nhưng khác dòng. Dòng văn học hiện thực.

• đặc trưng :

  hd. Nét riêng biệt được xem là dấu hiệu để phân biệt với sự vật khác. Đặc trưng của văn học. Trống đồng, đặc trưng của văn hóa Đông Sơn.

• đề tài:

  hd. Đối tượng để nghiên cứu, miêu tả phân tích trong tác phẩm khoa học hay văn học nghệ thuật. Viết đề tài lịch sử. Đề tài của luận án. Lấy đề tài trong cuộc sống thường ngày.

• điền dã:

  ht. 1. Nơi đồng ruộng, quê mùa. Tính tình quê mùa, điền dã.
  2. Vùng xa thành phố. Khảo sát điền dã về văn học dân gian.

• hằn học:

  nt. Tỏ ý bực tức, muốn gây chuyện. Vẻ hằn học.

• hiện đại:

  ht.1. Thuộc về thời đại ngày nay. Văn học hiện đại.
  2. Có áp dụng những phát minh, những thành tựu của khoa học và kỹ thuật ngày nay. Công nghiệp hiện đại. Thiết bị hiện đại.

• hình thức chủ nghĩa:

  ht. Chủ nghĩa trọng hình thức bề ngoài, không quan tâm đúng mức đến nội dung. Xu hướng hình thức chủ nghĩa trong văn học.

• hồ thỉ tang bồng:

  hd. Cung bằng cây dâu và tên cỏ bồng. Chỉ chí lớn của người làm trai tung hoành ở bốn phương, trong văn học thời xưa.

• khảo cứu:

  hdg. Tìm hiểu bằng cách nghiên cứu, đối chiếu các sách vở, tài liệu. Khảo cứu về văn học hiện đại.

• khoa học xã hội:

  nd. Tên gọi chung các khoa học nghiên cứu những quy luật hình thành, hoạt động và phát triển của xã hội và con người, như chính trị học, sử học, văn học, kinh tế học, luật học, ngôn ngữ học v.v...

• khoa trương:

  hdg. 1. Phô bày để người ta lầm tưởng mặt tốt của mình quá mức có thật.
  2. Cường điệu, phóng đại sự thật để đạt hiệu quả nghệ thuật. Lối nói khoa trương trong văn học dân gian.

• kịch bản phim:

  nd. Thể loại văn học, viết cho nội dung một bộ phim. Kịch bản phim dựa vào một tiểu thuyết nổi tiếng.

• lãng mạn:

  nt. 1. Thuộc chủ nghĩa lãng mạn, có tính chất của chủ nghĩa lãng mạn. Văn học lãng mạn. Nhà văn lãng mạn.
  2. Mong muốn lý tưởng hóa hiện thực, nuôi nhiều ước vọng xa xôi. Tuổi trẻ thường lãng mạn. Tư tưởng lãng mạn cách mạng.
  3. Suy nghĩ và hành động không thiết thực, thường nhằm thỏa mãn tình cảm cá nhân không lành mạnh. Tình yêu lãng mạn. Con người lãng mạn.

• lịch triều:

  ht. Trải qua các triều đại. Văn học lịch triều.

• lược khảo:

  hdg. Nghiên cứu khái quát về những điểm chính. Lược khảo về văn học Việt Nam.

• lưu chiểu:

  hdg. Giữ lại theo quy định một số bản của mỗi tác phẩm văn hóa, văn học, nghệ thuật..., đã phát hành. Sách nộp lưu chiểu trước khi phát hành.

• lưu học sinh:

  hd. Học sinh ăn học ở nước ngoài.

• năm ánh sáng:

  nd. Đơn vị độ dài dùng trong thiên văn học, bằng đoạn đường mà ánh sáng đi được trong một năm, tức là 9.461 tỉ km.

• nghệ thuật vị nghệ thuật:

  hd. Xu hướng văn học nghệ thuật chủ trương người nghệ sĩ chỉ vì bản thân nghệ thuật mà sáng tác.

• nghệ thuật vị nhân sinh:

  hd. Xu hướng văn học nghệ thuật chủ trương nghệ thuật phải gắn liền với đời sống xã hội, phải phục vụ con người.

• ngôn ngữ văn học:

  nd. 1. Như Ngôn ngữ văn hóa.
  2. Ngôn ngữ sử dụng trong sáng tác văn học.

• ngữ văn:

  hd. Ngôn ngữ và văn học, nói chung. Khoa ngữ văn. Giáo viên ngữ văn.

• nhất lãm:

  ht. Chỉ một sự kiện phức tạp để trông qua một lượt thì biết được đại khái. Bảng nhất lãm lịch sử văn học Việt Nam.

• phác thảo:

  hdg. Viết một bản thảo sơ lược hay dựng một bản mẫu bằng những đường nét cơ bản, trình bày một dự kiến sáng tác văn học, nghệ thuật. Phác thảo xong bức tranh. Phác thảo để cương quyển sách.

• phản diện:

  hd. Mặt trái, có nhiều yếu tố tiêu cực nêu lên để phê phán, chỉ trích trong tác phẩm văn học nghệ thuật. Nhân vật phản diện.

• phân tích:

  hdg. Chia, tách ra để giảng giải, nghiên cứu. Phân tích nước thành hy drô và ô xy. Phân tích một tác phẩm văn học.

• phê bình:

  hdg.1. Xem xét, phân tích, đánh giá ưu điểm và khuyết điểm. Phê bình và tự phê bình để rút kinh nghiệm trong công tác.
  2. Nêu lên khuyết điểm để chê trách. Phê bình sự thiếu trách nhiệm. Tiếp thu phê bình.
  3. Đánh giá một tác phẩm văn học. Phê bình một cuốn tiểu thuyết.

• phê bình văn học:

  hd. Bộ môn chuyên phân tích các tác phẩm văn học để đánh giá và hướng dẫn việc sáng tác.

• phim truyện:

  nd. Phim nghệ thuật có bố cục dựa trên một câu chuyện hoặc trên một tác phẩm văn học.

• sáng tác:

  hdg. Làm ra tác phẩm văn học, nghệ thuật. Sáng tác kịch bản. Sáng tác âm nhạc.

• sưu tập:

  hdg. Tìm kiếm và tập hợp lại. Sưu tập tài liệu văn học.

• tác dụng:

  hId. Kết quả của tác động. Tác dụng giáo dục của văn học.IIđg. Tác động đến, làm cho có những biến đổi nhất định. Hai chất tác dụng nhau, gây phản ứng hóa học.

• tác giả:

  hd. Người tạo ra một tác phẩm văn học, nghệ thuật. Tác giả bản nhạc.

• tác phẩm:

  hd. Công trình do nhà văn hóa, nghệ thuật hay khoa học tạo ra. Tác phẩm văn học.

• tân trào:

  hd. Trào lưu mới. Đó là một đặc điểm của tân trào văn học.

• tập đại thành:

  hd. Tập hợp bao gồm những cái hay cái đẹp cổ kim được đúc kết. Cuốn sách là một tập đại thành tinh hoa văn học dân tộc.

• thể loại:

  hd. Hình thức sáng tác văn học nghệ thuật. Âm nhạc cũng như văn học có nhiều thể loại.

• thiên văn:

  hd.1. Hiện tượng xảy ra trên bầu trời liên quan đến sự vận động của các thiên thể. Quan sát thiên văn.
  2. Thiên văn học (nói tắt). Nhà thiên văn. Đài thiên văn.

• tiến bộ:

  hIt. 1. Phát triển theo hướng đi lên, trở nên tốt hơn trước. Giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.
  2. Phù hợp với xu hướng phát triển của lịch sử, của thời đại. Nền văn học tiến bộ.
  IId. Sự tiến bộ. Có nhiều tiến bộ. Những tiến bộ trong ngành y.

• tiêu biểu:

  ht. Là hình ảnh cụ thể qua đó có thể thấy những đặc trưng của cái gì trừu tượng hay bao quát hơn. Một thanh niên tiêu biểu cho lớp người mới. Chọn những bài thơ tiêu biểu của văn học thế kỷ XIX.

• tiểu lụân:

  hd.1. Bài báo ngắn chuyên bàn về một vấn đề văn học, chính trị, xã hội v.v...
  2. Bài viết có tính chất bước đầu tập nghiên cứu. Hướng dẫn sinh viên viết tiểu luận.

• tin sương:

  nd. Tin cho biết sớm theo cách nói trong văn học cổ. Tin sương luống những rày mong mai chờ (Ng. Du).

• tính cách :

  hd. 1. Những nét riêng nổi bật ở mỗi người, mỗi dân tộc. Tính cách của nhân vật. Tính cách dân tộc trong nền văn học.
  2. Như Tính chất. Vấn đề có tính cách bao quát.

• tính nhân dân:

  nd. Sự phản ánh tư tưởng, tình cảm, nguyện vọng, lợi ích của nhân dân trong tác phẩm văn học, nghệ thuật.

• tính tư tưởng:

  nd. Sự gắn bó tự giác với một hệ tư tưởng, biểu hiện trong tác phẩm văn học, nghệ thuật hay trong hoạt động văn hóa, xã hội.

• tổng tập:

  hd. Tuyển tập tác phẩm của nhiều tác giả. Tổng tập văn học Việt Nam thế kỷ XIX .

• tranh luận:

  hđg. Như Tranh biện. Tranh luận về văn học.

• trích đoạn:

  hd. Đọan trích ra từ một tác phẩm văn học, một vở kịch. Trích đoạn tiểu thuyết. Trích đoạn tuồng.

• truyện:

  nd.1. Tác phẩm văn học miêu tả tính cách nhân vật và diễn biến của sự kiện qua lời kể của nhà văn. Truyện dài. Truyện lịch sử.
  2. Sách giải thích các “kinh” trong Nho học.

• truyện cổ:

  nd. Sáng tác văn học thuộc thể loại tự sự có từ thời xưa.

• truyền khẩu:

  ht,p&d. Truyền miệng; có thể dùng làm tính từ. Văn học truyền khẩu; làm phụ từ: Dạy truyền khẩu; làm danh từ: Bài vè được phổ biến bằng truyền khẩu.

• trường thiên:

  hd. Chỉ tác phẩm văn học dài. Thơ trường thiên. Tiểu thuyết trường thiên.

• tuyệt bút:

  hd.1. Bài văn, bài thơ viết trước khi chết. Một thiên tuyệt bút gọi là để sau (Ng. Du).
  2. Tác phẩm văn học, hội họa hay, đẹp tột bậc. Bài thơ ấy thật là tuyệt bút.

• tự sự:

  hd. Thể loại văn học trong đó nhà văn kể đầu đuôi sự tình. Truyện và ký là loại văn tự sự.

• văn:

  hd.1. Hình thức ngôn ngữ được trau chuốt cho hay, đẹp. Câu văn. Nghề viết văn.
  2. Lối viết riêng của một tác giả. Văn Hồ Xuân Hương.
  3. Văn học (nói tắt). Học khoa văn.
  4. Việc văn chương chữ nghĩa của người trí thức thời phong kiến. Quan văn. Hai bên văn võ.

• văn chương:

  hd.1. Văn học. Bàn luận về văn chương.
  2. Lời văn, câu văn. Văn chương của Nguyễn Du.

• văn đàn:

  hd. Diễn đàn văn học, giới văn học. Nổi tiếng trên văn đàn.

• văn đoàn:

  hd. Nhóm văn học gồm những người viết văn có chung một khuynh hướng nghệ thuật.

• văn giới:

  hd. Giới văn học.

• văn học:

  hd. Nghệ thuật dùng ngôn ngữ để thể hiện đời sống và xã hội. Tác phẩm văn học

• văn học dân gian:

  nd. Những sáng tác văn học truyền khẩu trong dân gian.

• văn học truyền khẩu:

  nd. Văn học dân gian.

• văn học truyền miệng:

  nd. Văn học truyền khẩu.

• văn khoa:

  hd. Phân khoa văn học. Đại học văn khoa.

• văn khố:

  hd. Kho cất trữ tài liệu văn học, văn kiện. Văn khố quốc gia.

• văn nghệ sĩ:

  hd. Người chuyên làm công tác văn học, nghệ thuật.

• văn nghiệp:

  hd.1. Nghề viết văn.
  2. Sự nghiệp văn học. Văn nghiệp của Nguyễn Trãi.

• văn tài:

  hd. Tài năng văn học. Nổi tiếng là một văn tài.

TỪ ĐIỂN HỮU ÍCH CHO NGƯỜI HỌC TIẾNG ANH

DO NXB LIÊN PHẬT HỘI PHÁT HÀNH