pháp vương:

(法王) Phạm: Dharma-ràja. I. Pháp Vương. Vua pháp. Danh từ tôn xưng đức Phật. Vương có nghĩa tối thắng, tự tại. Phật là chủ các pháp môn, có năng lực tự tại giáo hóa chúng sinh, vì thế gọi là Pháp vương. Kinh Vô lượng thọ quyển hạ (Đại 12, 275 trung), nói: Phật là Pháp vương, tôn quí hơn hết trong hàng Thánh chúng, là bậc Thầy của tất cả trời người. Thích ca phương chí quyển thượng (Đại 51, 950 thượng) nói: Địa vị cao nhất của người phàm là Luân vương; địa vị cao nhất của Thánh nhân là Pháp vương. [X. kinh Du hành trong Trường a hàm Q.3; phẩm Phật quốc kinh Duy ma Q.thượng; phẩm An lạc hạnh kinh Pháp hoa Q.5]. II. Pháp Vương. Danh từ tôn xưng Bồ tát. Cứ theo kinh Hoa nghiêm quyển 27 thì khi nhận ngôi vị, Bồ tát được chư Phật dùng nước trí tuệ rưới lên đỉnh đầu (quán đính), nhờ đó, Bồ tát có đầy đủ Thập lực của đức Phật, cũng có khả năng chuyển Thập thiện đạo, cho nên gọi là Quán đính pháp vương. Lại theo phẩm Mật tích lực sĩ trong kinh Đại bảo tích quyển 9, thì vì Bồ tát có đủ 4 việc nên được tôn xưng là Pháp vương. Bốn việc ấy là: 1. Không bỏ đạo tâm. 2. Khuyến hóa chúng sinh phát tâm. 3. Dùng các thiện căn công đức khuyến giúp đạo tâm, làm cho người nghe mở rộng tâm ý. 4. Khiến cho Đế thích, Phạm thiên, Tứ thiên vương, các vị Thanh văn và Duyên giác đến được đạo nghiệp rộng lớn vô cùng, không hoại diệt. [X.phẩm Dược vương bồ tát bản sự trong kinh Pháp hoa Q.6]. III. Pháp Vương. Tên khác của vua Diêm ma ở cõi U minh. Vua Diêm ma y theo pháp mà phán xét tội của chúng sinh ở cõi U minh, nên gọi là Pháp vương. IV. Pháp Vương. Hiệu vua phong cho vị thủ lãnh của Phật giáo do Tây tạng truyền. Bắt đầu vào năm Chí nguyên thứ 7 (1270) đời vua Thế tổ nhà Nguyên, ngài Bát tư ba –thủ lãnh của phái Tát ca– được phong Đại Bảo Pháp Vương. Năm Vĩnh lạc thứ 4 (1406) đời Minh, vua Thành tổ dẫn binh đem lễ vật đi mời Lạt ma Cáp lập ma thuộc phái Ca nhĩ cư đến Bắc kinh, năm sau, vua phong ngài Cáp lập ma là Vạn Hạnh Cụ Túc Thập Phương Tối Thắng Viên Giác Diệu Trí Tuệ Thiện Phổ Ứng Hựu Quốc Diễn Giáo Như Lai Đại Bảo Pháp Vương Tây Thiên Tự Tại Phật gọi tắt là Đại Bảo Pháp Vương. Sau đó, vua lại phong cho vị Lạt ma Thượng thủ của phái Tát ca là Đại Thừa Pháp Vương và vị Lạt Pháp Vương. (xt. Đại Bảo Pháp Vương). V. Pháp Vương. Tên 1 chức quan được đặt ra ở khoảng thời đại Nại lương của Nhật bản. Thiếu tăng đô tên Đạo kính ra vào trong cung, được Thiên hoàng yêu mến và ban cho hiệu Đại Thần Thiền Sư. Rồi vào năm Thiên bình hộ thứ 2 (766), vua trao ngôi vị Pháp Vương cho sư. Ngoài ra, Thái tử Thánh đức được tôn xưng là Thánh Đức Pháp Vương hoặc Đại Pháp Vương Hoàng Thái Tử.