đức sơn bổng:

(德山棒) Cây gậy Đức sơn. Sánh ngang với Lâm tế hát (tiếng hét Lâm tế). Thiền sư Đức sơn Tuyên giám ở đời Đường hay dùng gậy đánh làm phương pháp tiếp dẫn người học. Phương pháp này đã trở thành một gia phong riêng mà người đời gọi là Cây gậy Đức sơn. Ngũ đăng hội nguyên quyển 7 (Vạn tục 138, 116 thượng) chép: Nói được cũng lãnh 30 gậy, nói không được cũng lãnh 30 gậy. Cảnh đức truyền đăng lục quyển 15 (Đại 51, 318 thượng) chép: Bình thường gặp tăng đến tham vấn, sư cầm gậy đánh. Lâm tế nghe được, liền sai thị giả đến tham và dặn rằng: Nếu Đức sơn đánh ngươi, ngươi hãy nắm ngay lấy gậy, đánh vào ngực ông ta một cái Thị giả của Lâm tế đến, mới vừa lễ bái thì sư liền đánh, thị giả nắm được gậy và đánh vào ngực Sư một cái, Sư về phương trượng (...).Một hôm sư lên Pháp đường dạy rằng: Hỏi liền có lỗi, không hỏi thì trái. Sư nói xong, có vị tăng bước ra lễ bái, sư liền đánh. Vị tăng hỏi: Con mới lễ bái, tại sao bị đánh?. Sư đáp: Đợi đến lúc ông mở miệng, thì làm sao kịp nữa?. Đối với việc ngài Đức sơn dùng gậy đánh người học, chưa có một sự giải thích nào, nhưng, nếu dựa vào nội dung của các công án có liên quan mà suy đoán, thì việc ấy nhằm hai mục đích: 1. Dứt tuyệt những hoạt động tâm thức của người học, khiến cho họ trong lúc cấp bách không cần suy nghĩ, ngay đó được thấy tính. 2. Không cho phép người học trực tiếp nói ra cảnh giới giác ngộ, để khỏi xúc phạm điều cấm kị là Tự tính bất khả thuyết. Ngoài ra, cũng có thuyết cho rằng, việc dùng gậy đánh là để trắc nghiệm sự phản ứng tức thời của người học như thế nào, để tùy cơ mà tiếp hóa. [X. Bích nham lục tắc 1 đến tắc 4; Trấn châu Lâm tế Tuệ chiếu thiền sư ngữ lục].