a dục vương tự:

(阿育王寺) I. A-dục vương tự. Tên Phạm: Azokàràma. Tức chùa Kê Viên ở thành Ba-tra-li-tử nước Ma-yết-đà Trung Ấn Độ. Vì chùa này do vua A- dục xây dựng, nên Phật giáo Nam truyền gọi là chùa vua A-dục. [X. Đảo Sử chương 7]. II. A-dục vương tự. Chùa ở trên núi A-dục vương, phía đông huyện Ngân, thuộc tỉnh Triết Giang bên Trung Quốc. Pháp Uyển Châu Lâm quyển 38 chép, năm Thái Khang thứ 2 (281, có thuyết nói năm thứ 3, hoặc niên hiệu Thái Thủy năm đầu), đời Vũ Đế nhà Tây Tấn, có người xứ Li Thạch thuộc Tinh Châu, tên là Lưu-tát-ha, trong lúc mơ màng thấy một vị tăng người Ấn Độ bảo tội mình nặng, sẽ đọa vào địa ngục, phải đến Cối Kê lễ tháp A dục vương, để sám hối các tội. Sau khi tỉnh dậy ông liền xuất gia, đổi tên là Tuệ Đạt. Rồi đến Cối Kê ở huyện Mậu tìm tháp, nhưng tìm khắp nơi mà không thấy, nên rất phiền muộn buồn bã. Một đêm, bỗng nghe từ đưới đất có tiếng chuông vọng lên. Ba ngày sau thì có tháp báu và xá lợi xuất hiện. Tháp này không phải vàng ngọc đồng sắt, cũng không phải đất đá; mang màu đen tía, chạm trổ khác thường, bốn mặt khắc bốn cảnh: cảnh Vương tử Tát-đỏa, cảnh cho mắt, cảnh bỏ não, cảnh cứu chim câu v.v... Trên tháp không có lộ bàn (vật hình tròn giống như cái mâm đặt trên nóc tháp), bên trong treo chuông. Tuệ Đạt liền cất tịnh xá ở chỗ ấy để cúng dường tháp và dốc lòng lễ bái sám hối. Đó là nguồn gốc của điện Xá-lợi trên núi A-dục vương. Niên hiệu Nghĩa Hi năm đầu (405), vua An Đế nhà Đông Tấn ra sắc chỉ làm tháp, đình và Thiền đường, thỉnh chư tăng trụ trì gìn giữ. Niên hiệu Nguyên Gia thứ 2 (425) đời Lưu Tống, ngài Đạo Hựu vâng mệnh vua sửa sang chùa này và xây thêm ba tầng tháp. Năm Phổ Thông thứ 3 (522), vua Vũ nhà Lương xuống lệnh xây cất điện nhà, phòng xá, hành lang, ban biển hiệu A Dục Vương Tự. Về sau, chùa này đều được các vua Giản Văn Đế, Trần Tuyên Đế, Đường Trung Tông, Đường Tuyên Tông, Đường Ý Tông Và Thế Tông Nhà Hậu Chu kính ngưỡng. Chùa này vốn là viện của Luật tông, nhưng từ khi vua Chân tông nhà Tống ban hiệu Quảng Lợi Thiền Tự thì trở thành Thiền viện của mười phương. Thời vua Anh Tông, ngài Đại Giác Hoài Liễn trụ trì chùa này, phát huy tông phong. Sau, các Thiền sư Tông Cảo, Giới Thầm, Đức Quang, Sư Phạm v.v... lần lượt đến đây truyền pháp, nên đạo tràng Lâm Tế hưng thịnh một thời. Năm Hồng Vũ 15 (1382) đời Minh, chùa này được sửa lại và đổi tên là Dục Vương Thiền Tự, là sơn môn thứ năm trong năm sơn môn của Thiền tông Trung Quốc. Hiện nay, còn điện Xá-lợi, điện Thiên vương, Đại hùng bảo điện, v.v... Điện Xá-lợi có khắc bia gác Thần Khuê, bài minh suối Diệu Hỉ, và bia ruộng thường trụ chùa A-dục Vương khắc vào đời Đường... Ngoài ra, ở Qua Châu, Thanh Châu, huyện Bồ Phản tỉnh Hà Đông, Tinh Châu v.v... cũng có chùa A-dục Vương. [X. Lương Cao Tăng Truyện Q.13; Pháp Uyển Châu Lâm Q.31; Thích Thị Kê Cổ Lược Q.4; Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành Chức Phương Điển 979].