toà:

(座) Phạm:Àsana. Hán âm: A tát nẵng. Chỉ cho tòa ngồi của Phật, Bồ tát, chư thiên, tỉkhưu, hoặc chỉ cho chỗ ngồi nói chung. Theo các kinh thì đức Thíchcamâu ni khai ngộ dưới gốc cây Bồ đề lúc Ngài ngồi trên tòa kim cương được trải bằng cỏ cát tường. Người đời sau phỏng theo tòa ngồi này mà gọi chỗ ngồi của các bậc Trưởng lão, hoặc chỗ ngồi trong pháp hội là Thảo tòa(Tòa cỏ). Lại cái vật mà hành giả sử dụng để ngồi khi tu pháp, cũng gọi là Thảo tòa. Đài tòa để an vị tượng Phật, Bồ tát được gọi là Sư tử tòa, Liên hoa tòa, Tu di tòa…... Vì Phật là bậc thù thắng nhất trong nhân gian, được ví như sư tử, chúa của muôn loài thú, cho nên đài tòa Phật ngồi được gọi là Sư tử tòa. Nhưng Mật giáo thì cho rằng Sư tử tòa là tòa ngồi có khắc hình tượng sư tử thật, chứ không phải chỉ hàm ý thí dụ. Ngoài ra, cũng có chỗ dùng con toan nghê(một giống sư tử) để ví dụ Phật mà gọi đài tòa mà Phật, Bồ tát (hoặc bậc vua chúa) ngồi là Nghê tòa; các vị Đại sư đức cao học rộng được tôn xưng là Nghê tòa hạ, từ ngữ Nghê hạ do đây mà ra. Chữ Hạ có hàm ý cúi lạy dưới tòa. Liên hoa tòa là đài tòa hình hoa sen, cũng gọi là Hoa tòa, Hoa đài. Trong kinh Quán vô lượng thọ có nói đức Phật A di đà và 2 vị bồ tát Quan âm, Thế chí đều ngồi trên hoa sen báu và những người được vãng sinh thuộc 9 phẩm cũng ngồi trên hoa sen ở Tịnh độ. Ngoài ra, trong Mật giáo, Đại nhật Như lai của Kim cương giới ngồi trên tòa sư tử, A súc Như lai ngồi trên tòa voi, Bảo sinh Như lai ngồi tòa ngựa, Phật A di đà ngồi tòa chim công, Bất Không thành tựu Như Lai ngồi tòa chim cánh vàng, bồ tát Phổ hiền ngồi tòa voi trắng, bồ tát Văn thù ngồi tòa sư tử, còn chư thiên thì ngồi trên tòa hình lá sen. Tòa Tu di là đài tòa phỏng theo hình núi Tu di, đài tòa lớn gọi là Tu di đàn. Các sư thuyết pháp, thuyết giới và giảng sư trong pháp hội thông thường ngồi trên tòa cao. Trong Thiền tông, khi thuyết pháp, giảng sư bước lên tòa cao, gọi là Thăng tòa. Còn vật ngồi của chư tăng thì có giường dây, ghế dựa…... Chia nửa chỗ cho người khác ngồi gọi là Phân tòa. Trong kinh Trung bản khởi quyển hạ có nói đức Thích tôn nhường nửa chỗ ngồi cho ngài Ca diếp, còn trong kinh Pháp hoa quyển 4 cũng có thuyết đức Phật Đa bảo nhường nửa tòa ngồi cho đức Thích tôn. Vị thủ tọa trong Thiền tông thay thế Trụ trì đảm nhiệm một phần việc giáo hóa cũng gọi là Phân tòa; Thủ tọa thay thế trụ trì nói pháp cho đại chúng nghe thì gọi là Phân tòa thuyết pháp. Ngoài ra, tòa còn được dùng như một đơn vị để đếm tượng Phật hoặc đếm số lần thuyết pháp. [X. kinh Tạp a hàm Q.41; kinh Phật bản hạnh Q.3; phẩm Như lai thần lực trong kinh Pháp hoa Q.6; phẩm Tựa kinh Đại phẩm Bát nhã Q.1; kinh Kim cương đính du già trung lược xuất niệm tụng Q.1; Tôn thắng Phật đính tu du già pháp nghi quĩ Q. thượng; luận Đại trí độ Q.7, 8].