tiên nhân hậu tông:

(先因後宗) Tiếng dùng trong Nhân minh. Nhân trước, Tông sau, là vị trí quan hệ giữa Nhân đồng phẩm và Tông đồng phẩm trong Đồng dụ thể. Tức Nhân đồng phẩm của Đồng dụ thể bắt buộc phải là Tiền trần (danh từ trước – chủ từ), còn Tông đồng phẩm thì phải là Hậu trần(danh từ sau – tân từ), trong luận thức Nhân minh, vị trí của 2 phần này không được đảo lộn. Chẳng hạn như trong luận thức sau đây: Tông:Âm thanh là vô thường. Nhân:Vì do động tác mà có ra. Thì Đồng dụ thể phải là: Những gì do động tác mà có ra (Nhân đồng phẩm) thì đều là vô thường (Tông đồng phẩm) chứ không được nói đảo lộn: Những gì là vô thường thì đều do động tác mà có ra. Có 2 lí do qui định Nhân trước, Tông sau, đó là: 1. Nếu phạm vi của Nhân đồng phẩm và Tông đồng phẩm rộng, hẹp bằng nhau, thì nói xuôi, nói ngược đều được cả. Chẳng hạn như phạm vi của vô thường và do động tác rộng hẹp bằng nhau, thì hoặc nói Những gì do động tác mà có ra, đều là vô thường, hoặc nói Những gìvô thường đều do động tác mà có ra cũng đều được cả. Nhưng, nếu phạm vị của Nhân đồng phẩm hẹp hơn phạm vi của Tông đồng phẩm thì chỉ được nói xuôi, chứ không được nói ngược. Chẳng hạn như Vì từ tính mạnh mẽ liên tục phát ra và tính vô thường thì chỉ được nói xuôi mà thôi, bởi nếu nói ngược thì không còn phù hợp với sự thực nữa. Vì chính nhân của Nhân minh có 2 loại như thế nên phải qui định Nhân trước Tông sau để chỉ cho Đồng dụ thể được ứng dụng một cách phổ biến và thích hợp. 2. Tỉ lượng của Nhân minh là dùng pháp cộng hứa(cùng chấp nhận) để chứng thành pháp Bất cộng hứa(không cùng chấp nhận). Nhiệm vụ của Đồng dụ thể là kiến lập mối quan hệ tùy thuộc vào nhau không thể tách lìa giữa Năng chứng và Sở chứng, tức sau tính động tác phải có tính vô thường. Tính động tác là Sở tùy, tính vô thường là Năng tùy. Trước phải có Sở tùy rồi mới đến Năng tùy, nghĩa là Sở tùy phải ở trước, Năng tùy ở sau, đây là vị trí tự nhiên, không được dời đổi. Đồng dụ thể y cứ vào thứ tự này để nói rõ cả 2 có mối quan hệ tất nhiên. Các nhà Nhân minh học gọi tác dụng này của Đồngdụthể là Thuận thành. Cho nên phải Nhân trước Tông sau, nói Tất cả những gì do tác động mà có ra đều làvô thường thì chỗ thuận thành này mới là Tông Âm thanh là vô thường. Nếu nói Tất cả những gì là vô thường đều do tác động mà có ra thì, trong trường hợp này, thuận thành phải là Âm thanh là do tác động mà có ra chứ không phải là Âm thanh là vô thường, bởi thế, Đồng dụ thể phải phù hợp với qui định Nhân trước, Tông sau. [X. Nhân minh nhập chính lí luận ngộ tha môn thiển thích (Trần đại tề)]. (xt. Tiên Tông Hậu Nhân).